Từ 15/10/2025 Ngân hàng nhà nước có thể cho vay đặc biệt không cần tài sản bảo đảm với lãi suất 0%

Từ 15/10/2025 Ngân hàng nhà nước có thể cho vay đặc biệt không cần tài sản bảo đảm với lãi suất 0% là một trong những điểm mới được quy định tại Luật số 96/2025/QH15.

1. Từ 15/10/2025 Ngân hàng nhà nước có thể cho vay đặc biệt không cần tài sản bảo đảm với lãi suất 0%

Căn cứ khoản 1 Điều 1 Luật số 96/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 15/10/2025), sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 193 Luật Các tổ chức tín dụng 2024 quy định thẩm quyền quyết định cho vay, lãi suất và tài sản bảo đảm của khoản vay đặc biệt như sau:

1. Ngân hàng Nhà nước quyết định cho vay đặc biệt có tài sản bảo đảm, không có tài sản bảo đảm đối với tổ chức tín dụng trong trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 192 của Luật này. Tài sản bảo đảm của khoản vay đặc biệt từ Ngân hàng Nhà nước theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước. Lãi suất cho vay đặc biệt của Ngân hàng Nhà nước là 0%/năm.

Trước ngày 15/10/2025, việc cho vay đặc biệt không cần tài sản bảo đảm do Thủ tướng Chính phủ quyết định, không có quy định về lãi suất 0% (theo khoản 4 Điều 193 Luật Các tổ chức tín dụng 2024).

Như vậy, từ 15/10/2025 Ngân hàng nhà nước có thể cho vay đặc biệt không cần tài sản bảo đảm với lãi suất 0%.

2. Các trường hợp được vay đặc biệt

Căn cứ Điều 192 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, các trường hợp được vay đặc biệt bao gồm:

(i) Tổ chức tín dụng được vay đặc biệt từ Ngân hàng Nhà nước, tổ chức tín dụng khác trong trường hợp sau đây:

– Để chi trả tiền gửi cho người gửi tiền theo quy định tại Điều 191 Luật Các tổ chức tín dụng 2024.

– Để thực hiện phương án phục hồi, phương án chuyển giao bắt buộc.

(ii) Ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô được vay đặc biệt từ tổ chức bảo hiểm tiền gửi theo quy định của pháp luật về bảo hiểm tiền gửi.

(iii) Ngân hàng hợp tác xã chỉ cho vay đặc biệt đối với quỹ tín dụng nhân dân theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Điều 191. Xử lý trường hợp tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt – Luật Các tổ chức tín dụng 2024 1. Tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước và thực hiện ngay các biện pháp sau đây: a) Không chia cổ tức bằng tiền mặt; tạm dừng hoặc hạn chế các hoạt động cấp tín dụng và các hoạt động khác có sử dụng nguồn tiền của tổ chức tín dụng; các giải pháp khác để đáp ứng yêu cầu chi trả tiền gửi cho khách hàng; b) Thực hiện các biện pháp tại phương án khắc phục trong tình huống bị rút tiền hàng loạt quy định tại Điều 143 của Luật này; cập nhật, điều chỉnh phương án trong trường hợp cần thiết. 2. Trường hợp tổ chức tín dụng đang được can thiệp sớm bị rút tiền hàng loạt, tổ chức tín dụng đó phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước về tình trạng rút tiền hàng loạt và rà soát, đánh giá lại thực trạng để xây dựng, điều chỉnh phương án khắc phục theo quy định tại Điều 158 và Điều 160 của Luật này. Tổ chức tín dụng thực hiện phương án khắc phục đã được xây dựng, điều chỉnh. 3. Tổ chức tín dụng được áp dụng biện pháp hỗ trợ sau đây khi bị rút tiền hàng loạt: a) Bán giấy tờ có giá cho Ngân hàng Nhà nước trên nghiệp vụ thị trường mở với lãi suất 0%; b) Thực hiện giao dịch ngoại tệ với Ngân hàng Nhà nước để bảo đảm thanh khoản theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước; c) Ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô được vay đặc biệt từ Ngân hàng Nhà nước; vay đặc biệt từ tổ chức bảo hiểm tiền gửi theo quy định của pháp luật về bảo hiểm tiền gửi; vay đặc biệt từ tổ chức tín dụng khác.

3. Nguyên tắc xử lý khoản vay đặc biệt

Căn cứ Điều 194 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, nguyên tắc xử lý khoản vay đặc biệt được quy định như sau:

(i) Khoản vay đặc biệt được ưu tiên hoàn trả trước tất cả các khoản nợ, nghĩa vụ tài chính khác, kể cả các khoản nợ, nghĩa vụ tài chính có tài sản bảo đảm của bên vay đặc biệt.

(ii) Ngân hàng hợp tác xã được hạch toán giảm quỹ bảo đảm an toàn hệ thống quỹ tín dụng nhân dân để xử lý số tiền cho vay đặc biệt không thu hồi được.